Vụ Xôi lạc TV: Các đối tượng có thể phải đối mặt với hình phạt nào?

Báo Lao Động phỏng vấn Luật sư Trần Tuấn Anh - Giám đốc Công ty Luật Bright Legal về góc nhìn pháp lý trong vụ việc liên quan đến Xôi Lạc TV.

Xin ông phân tích về góc độ pháp lý, hình thức xử phạt mà Xôi Lạc TV có thể phải đối mặt?

- Theo thông tin ban đầu về vụ việc liên quan đến Xôi Lạc TV, cơ quan chức năng đã xác định các đối tượng có hành vi thu tín hiệu các trận đấu, phát sóng lại trái phép trên môi trường mạng và thu lợi từ quảng cáo, liên kết dịch vụ, gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đơn vị sở hữu bản quyền. Với tính chất có tổ chức và mục đích thu lợi, các cá nhân liên quan đã bị cơ quan điều tra khởi tố để xem xét trách nhiệm hình sự về Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Theo quy định của điều luật này, người nào cố ý sao chép hoặc phân phối tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình đến công chúng khi chưa được phép của chủ thể quyền, nếu thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại từ 100 triệu đồng trở lên hoặc thực hiện với quy mô thương mại, có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đến 300 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm. Trường hợp phạm tội có tổ chức, phạm tội nhiều lần, thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên hoặc gây thiệt hại từ 500 triệu đồng trở lên, người phạm tội có thể bị phạt tiền đến 1 tỉ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm, đồng thời còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề từ 1 đến 5 năm.

Đối với pháp nhân thương mại, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, mức phạt tiền có thể lên tới 3 tỉ đồng, kèm theo các biện pháp bổ sung như đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc cấm kinh doanh trong một số lĩnh vực nhất định.

Đáng chú ý, theo thông tin từ cơ quan chức năng, hệ thống Xôi Lạc TV không chỉ phát sóng trái phép các trận bóng đá có bản quyền mà còn lồng ghép quảng cáo, gắn các đường dẫn và cơ chế điều hướng người xem tới các nền tảng cá cược trực tuyến.

Cơ quan điều tra cũng đã khởi tố vụ án liên quan đến các hành vi tổ chức đánh bạc và đánh bạc liên quan đến hệ thống này. Theo quy định tại Điều 322 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) về Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc, người có hành vi tổ chức, điều hành hoặc tạo điều kiện cho người khác tham gia cá cược thông qua việc thiết lập đường link, quảng bá hoặc điều hướng người chơi đến các trang cá cược có thể bị phạt tiền hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm; trường hợp phạm tội có tổ chức, sử dụng mạng internet hoặc thu lợi bất chính lớn thì mức hình phạt có thể lên tới 10 năm tù.

Bên cạnh đó, những cá nhân trực tiếp tham gia cá cược trên các nền tảng nói trên, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, cũng có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về Tội đánh bạc theo Điều 321 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), với các hình thức xử phạt như phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Những cá nhân, tổ chức tham gia quảng cáo hoặc tài trợ trên các nền tảng phát sóng của Xôi Lạc TV có phải chịu trách nhiệm pháp lý không, thưa luật sư?

- Trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức tham gia quảng cáo hoặc tài trợ trên nền tảng phát sóng của Xôi Lạc TV sẽ phụ thuộc vào mức độ nhận thức và vai trò của họ trong hoạt động vi phạm.

Trong trường hợp các doanh nghiệp hoặc cá nhân đặt quảng cáo trên nền tảng phát sóng vi phạm bản quyền nhưng không biết và không có nghĩa vụ phải biết về hành vi vi phạm, thì về nguyên tắc họ không bị xem là chủ thể trực tiếp thực hiện hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Tuy nhiên, khi cơ quan chức năng xác định các quảng cáo này xuất hiện trên nền tảng vi phạm, các bên liên quan có thể bị yêu cầu chấm dứt hợp tác, gỡ bỏ nội dung quảng cáo và phối hợp cung cấp thông tin phục vụ quá trình điều tra.

Ngược lại, nếu có căn cứ cho thấy các cá nhân, tổ chức quảng cáo hoặc tài trợ biết rõ nền tảng Xôi Lạc TV phát sóng trái phép nhưng vẫn tiếp tục hợp tác nhằm khai thác lợi ích thương mại, hành vi này có thể bị xem xét dưới góc độ đồng phạm hoặc giúp sức cho hành vi vi phạm. Khi đó, tùy tính chất và mức độ tham gia, các chủ thể liên quan có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm trong tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Cần bổ sung, siết chặt những quy định nào để việc bảo vệ bản quyền các giải thể thao tại Việt Nam hiệu quả hơn, đặc biệt trước tình trạng các website phát lậu ngày càng tinh vi, thưa ông?

- Để việc bảo vệ bản quyền các giải thể thao tại Việt Nam đạt hiệu quả cao hơn trong bối cảnh các website phát sóng lậu ngày càng tinh vi, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý.

Trong đó, tăng cường cơ chế phát hiện và xử lý nhanh các hành vi phát sóng trái phép trên môi trường mạng. Làm rõ trách nhiệm của các nền tảng trung gian trên môi trường số. Tăng cường kiểm soát các nguồn thu từ hoạt động phát sóng lậu. Nâng cao nhận thức của người dùng về việc tôn trọng bản quyền.

Xin trân trọng cảm ơn ông!