Thời gian gần đây, dư luận quốc tế đang dành nhiều sự chú ý cho chiến lược Bắc Mỹ mở rộng của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Đây là một khuôn khổ địa chính trị mới nhằm tái định hình sự hiện diện chiến lược của Mỹ với phạm vi trải dài từ vùng Greenland đến tận quốc gia Nam Mỹ Guyana.
Quy mô của vành đai an ninh này khiến một số chuyên gia liên tưởng và so sánh với các chiến lược gia tăng ảnh hưởng đang diễn ra tại khu vực Trung Đông.
Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth giới thiệu chi tiết về kế hoạch này vào đầu tháng. Ông chia sẻ với giới truyền thông rằng, Mỹ đã phác thảo một bản đồ chiến lược mới bao trùm khu vực từ Greenland qua Vịnh Mỹ cho đến kênh đào Panama. Lầu Năm Góc định danh khu vực này là Bắc Mỹ Mở rộng.
Ông Hegseth giải thích, các quốc gia và vùng lãnh thổ nằm ở phía bắc đường xích đạo sẽ không được xếp vào nhóm Nam Bán cầu theo cách phân loại thông thường. Thay vào đó, toàn bộ khu vực rộng lớn này được xem là vành đai an ninh trực tiếp của nước Mỹ.
Đứng trước góc nhìn mới này, Giáo sư Graeme Garrard tại Đại học Cardiff ở xứ Wales đã đưa ra những nhận định riêng trên mạng xã hội. Ông cho rằng, khái niệm Bắc Mỹ mở rộng có thể được hiểu là sự gia tăng tầm ảnh hưởng của bản thân nước Mỹ. Vị học giả này cũng nhắc lại việc Mỹ từ lâu đã luôn duy trì một sức ảnh hưởng rất lớn đối với không gian chính trị và nền độc lập của các quốc gia láng giềng trong cùng bán cầu.
Tương tự, nhiều nhà quan sát cũng đặt tầm nhìn này cạnh các phong trào mang tính lịch sử tại Trung Đông, nơi một số nhóm ủng hộ việc mở rộng không gian sinh tồn trên những vùng đất rộng lớn.
Giáo sư Julia Steinberger tại Đại học Lausanne chia sẻ quan điểm rằng, kế hoạch của ông Hegseth mang những rủi ro an ninh đáng lưu tâm. Nữ chuyên gia này liên hệ với các biến động lãnh thổ tại Lebanon và Iran để bày tỏ sự băn khoăn về những bước đi tiếp theo của Mỹ đối với Greenland, Cuba, Canada và Mexico.
Dưới góc độ lịch sử, những ý tưởng về một không gian ảnh hưởng rộng lớn từng là nền tảng cho sự phát triển của nước Mỹ, tiêu biểu là tư tưởng Vận mệnh Hiển nhiên hồi giữa thế kỷ 19. Tư duy này từng góp phần định hình lại biên giới với Mexico cũng như tạo tiền đề cho sự hiện diện của Mỹ tại Cuba, Puerto Rico và Haiti. Nước Mỹ cũng từng dồn nhiều nguồn lực để xây dựng và kiểm soát Kênh đào Panama.
Những phát biểu gần đây của ông Hegseth về việc bảo vệ các giá trị cốt lõi của khu vực dường như cũng mang âm hưởng từ giai đoạn lịch sử này. Bản thân Tổng thống Donald Trump cũng từng nhiều lần nhắc lại mong muốn gia tăng ảnh hưởng tại Cuba, một chủ đề đã xuyên suốt lịch sử chính trị Mỹ suốt 2 thế kỷ qua.
