Eo biển Hormuz tê liệt, Trung Quốc thương lượng riêng với Iran

Hãng tin Anh dẫn 3 nguồn tin ngoại giao tiết lộ, giữa lúc vận tải năng lượng qua eo biển Hormuz gần như đóng băng vì xung đột Mỹ - Israel với Iran, Trung Quốc được cho là đang đàm phán với Tehran nhằm cho phép tàu chở dầu thô và tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar đi lại an toàn qua eo biển này.

Xung đột leo thang đã khiến eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới gần như tê liệt. Đây là tuyến đường trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và LNG toàn cầu, nên việc đóng cửa gần như hoàn toàn đang gây ra cú sốc lớn cho thị trường năng lượng quốc tế.

Theo các nguồn tin ngoại giao, Trung Quốc không hài lòng với động thái của Iran khi làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển. Với quan hệ khá thân thiện với Tehran, Bắc Kinh đang gây sức ép để Iran cho phép tàu chở dầu và LNG được đi qua một cách an toàn, ít nhất là với các tàu liên quan tới Trung Quốc.

Khoảng 45% lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc phải đi qua eo biển Hormuz, khiến bất kỳ gián đoạn nào tại đây đều có thể đe dọa trực tiếp an ninh năng lượng của nước này.

Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy một tàu chở dầu mang tên Iron Maiden đã đi qua eo biển sau khi thay đổi tín hiệu nhận dạng thành “tàu thuộc sở hữu Trung Quốc”. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chỉ một vài chuyến tàu như vậy chưa đủ để trấn an thị trường toàn cầu, vốn đang hoảng loạn trước nguy cơ gián đoạn kéo dài.

Từ khi chiến sự Trung Đông bùng nổ, giá dầu thô thế giới đã tăng hơn 15%, trong bối cảnh các cơ sở năng lượng vùng Vịnh bị tấn công và hoạt động vận tải qua Hormuz gần như đình trệ.

Theo dữ liệu của công ty theo dõi tàu biển Vortexa, số tàu chở dầu đi qua eo biển chỉ còn 4 chiếc vào ngày 1.3, một ngày sau khi giao tranh bùng nổ. Con số này thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình 24 tàu/ngày kể từ đầu năm.

Trong khi đó, khoảng 300 tàu chở dầu hiện vẫn mắc kẹt bên trong eo biển, theo dữ liệu của Vortexa và công ty theo dõi tàu Kpler. Việc các tàu này không thể di chuyển khiến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu đứng trước nguy cơ tắc nghẽn nghiêm trọng.

Một số nguồn tin trong ngành cho biết những con tàu hiếm hoi vẫn đang di chuyển qua Hormuz chủ yếu thuộc sở hữu Trung Quốc hoặc Iran.

Ông Jamal Al-Ghurair, Giám đốc điều hành hãng đường Al Khaleej Sugar có trụ sở tại Dubai, cho biết một số tàu chở đường hiện vẫn được phép đi qua eo biển, trong khi nhiều tàu khác bị chặn lại. Tuy nhiên ông không tiết lộ tiêu chí cụ thể.

Trước đó, chính phủ Iran tuyên bố không cho phép tàu thuộc Mỹ, Israel, các nước châu Âu và đồng minh của họ đi qua eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột leo thang. Đáng chú ý, tuyên bố này không nhắc đến Trung Quốc, làm dấy lên suy đoán rằng Bắc Kinh có thể được dành một cơ chế đặc biệt.