Tăng cường bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định

Tham dự sự kiện có TS Lê Đức Luận, Thứ trưởng Bộ Y tế; Bà Nguyễn Thị Mai Thoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội; đại diện các ban, bộ, ngành, đoàn thể trung ương và địa phương, đại diện các tổ chức quốc tế: UNICEF, ILO, Save the Children, Plan, World Vision, ChildFund, MSD, các chuyên gia, đại diện trẻ em...

Mọi trẻ em được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh

Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng nhằm tuyên truyền, phổ biến và triển khai thực hiện Quyết định số 1415/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 28/7/2026.

Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026 – 2030 được triển khai trên phạm vi toàn quốc với mục tiêu bảo đảm mọi trẻ em đều được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh, đồng thời giảm thiểu tối đa nguy cơ trẻ em bị xâm hại trên cả nước.

Phát biểu tại sự kiện, TS Lê Đức Luận, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn xác định trẻ em là chủ nhân tương lai của đất nước, công tác bảo vệ trẻ em là nhiệm vụ chiến lược, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, gia đình và của toàn xã hội.

Trong thời gian qua, công tác bảo vệ trẻ em ở Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Hệ thống chính sách, pháp luật về bảo vệ trẻ em ngày càng được hoàn thiện nhằm bảo đảm cho trẻ em được sống trong môi trường an toàn, thân thiện, lành mạnh và bình đẳng.

Trên 80% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được trợ giúp phù hợp với nhu cầu và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; Trẻ em lao động trái quy định của pháp luật đã giảm từ 5,4% xuống còn 1,31%, 100% trẻ em bị xâm hại được áp dụng các biện pháp hỗ trợ, can thiệp phù hợp, hệ thống dịch vụ bảo vệ trẻ em 3 cấp độ bao gồm: phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp;

Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em - số 111 đã phát huy tối đa vai trò là địa chỉ tin cậy, tiếp nhận thông tin và phối hợp xử lý kịp thời các vụ việc vi phạm quyền trẻ em. Ngày 8/9/2026 Việt Nam đã chính thức khai trương Tổng đài phòng chống bạo lực gia đình – số 117.

Thứ trưởng Lê Đức Luận cũng cho biết, Bộ Y tế cùng với các Bộ, ngành, tổ chức và chính quyền địa phương cùng nhau cam kết chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện, lồng ghép các mục tiêu của Chương trình vào nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của các bộ, ngành và địa phương.

Tăng cường công tác bảo vệ trẻ em

Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026 – 2030 đã đặt ra một số chỉ tiêu quan trọng đến năm 2030: tỷ lệ trẻ em bị bạo lực và xâm hại tình dục sẽ giảm ít nhất 5% mỗi năm, đồng thời đưa tỷ lệ lao động trẻ em trong độ tuổi từ 5 đến 17 tuổi xuống dưới 1,1%; 100% tỉnh, thành phố triển khai mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em tích hợp, 95% cấp xã triển khai mô hình dịch vụ liên ngành và 100% cấp xã thành lập phòng điều tra thân thiện.

Tất cả các trường hợp trẻ em bị xâm hại, trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi khi được phát hiện đều sẽ được hỗ trợ và can thiệp kịp thời, phù hợp. Bên cạnh đó, 100% yêu cầu trợ giúp pháp lý cho trẻ em sẽ được đáp ứng theo đúng quy định pháp luật. Nhằm tối ưu hóa công tác quản lý, 100% trẻ em thuộc đối tượng bảo vệ và nguy cơ sẽ được quản lý trên hệ thống cơ sở dữ liệu trẻ em kết nối dùng chung với các cơ sở dữ liệu liên quan.

Để thực hiện thành công các mục tiêu, chỉ tiêu trên, Chương trình tập trung vào sáu nhóm nhiệm vụ và giải pháp chiến lược bao gồm: hoàn thiện thể chế, chính sách và tiêu chuẩn hướng dẫn về bảo vệ trẻ em; đổi mới công tác truyền thông, giáo dục pháp luật và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ chuyên trách; phát triển hệ thống dịch vụ bảo vệ trẻ em thông qua việc thúc đẩy liên kết giữa y tế, giáo dục, tư pháp, trợ giúp pháp lý và an sinh xã hội; đẩy mạnh công tác phòng ngừa, phát hiện và can thiệp lao động trẻ em, đặc biệt trong nông nghiệp, chuỗi cung ứng, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, hộ gia đình và làng nghề; tăng cường hợp tác quốc tế kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý dữ liệu và tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ việc thực hiện Chương trình.

Tại sự kiện, bà Michaela Bauer, Phó Trưởng Đại diện Quỹ Nhi đồng Liên Hợp quốc tại Việt Nam (UNICEF) tại Việt Nam cho biết, việc phê duyệt Chương trình Quốc gia mới đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh Hội nghị Bộ trưởng Toàn cầu lần thứ hai về Chấm dứt Bạo lực đối với Trẻ em sẽ được tổ chức tại Manila vào tháng 11/2026. Hội nghị là cơ hội quan trọng để Việt Nam chia sẻ những kết quả đạt được, tái khẳng định các cam kết và gắn kết các hành động quốc gia với động lực toàn cầu nhằm thực hiện Mục tiêu Phát triển Bền vững 16.2.

Chương trình Quốc gia mới đặt ra một tầm nhìn đầy tham vọng: xây dựng môi trường an toàn và lành mạnh hơn cho mọi trẻ em; giảm thiểu bạo lực, xâm hại, bóc lột, bỏ mặc và lao động trẻ em; đồng thời hỗ trợ trẻ em đã trải qua tổn thương được phục hồi, phát triển và tham gia đầy đủ vào đời sống xã hội.

Theo bà Michaela Bauer, trẻ em tại Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ như bạo lực, bóc lột, xâm hại tình dục, bao gồm cả xâm hại và bóc lột trên môi trường mạng, cũng như lao động nặng nhọc, độc hại. Để giải quyết những thách thức này, luật pháp và chính sách thôi là chưa đủ. Điều cần thiết là một hệ thống bảo vệ trẻ em vững mạnh, tích hợp và được bảo đảm nguồn lực tài chính, với đội ngũ nhân viên công tác xã hội có năng lực, dữ liệu tin cậy, cơ chế phối hợp hiệu quả và các dịch vụ dễ tiếp cận đến mọi cộng đồng.

Các bằng chứng quốc tế cho thấy trẻ em được bảo vệ tốt nhất khi công tác phòng ngừa và ứng phó được triển khai như một hệ thống thống nhất, xuyên suốt từ cấp quốc gia đến gia đình, nhà trường và cộng đồng. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, cùng với sự tham gia tích cực của các cơ quan nhà nước, trường học, gia đình, cộng đồng, doanh nghiệp, truyền thông và chính bản thân trẻ em.

Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, bảo vệ trẻ em cần được nhìn nhận như nền tảng của nguồn nhân lực chất lượng cao, sự ổn định xã hội và thịnh vượng lâu dài. Tương lai của một quốc gia phụ thuộc vào sức khỏe, học tập, sự an toàn và khả năng phát huy tối đa tiềm năng của trẻ em.

UNICEF khuyến khích tiếp tục đầu tư cho đội ngũ nhân viên công tác xã hội chuyên trách, có trình độ và được cấp chứng chỉ hành nghề, với các tiêu chuẩn nghề nghiệp rõ ràng, cơ chế giám sát và bố trí nhân sự đầy đủ, đặc biệt tại cấp xã, bao gồm cả các trạm y tế xã. Đây là lực lượng tuyến đầu có vai trò then chốt trong việc phát hiện nguy cơ, quản lý trường hợp, điều phối dịch vụ và bảo đảm mọi trẻ em đều nhận được sự hỗ trợ kịp thời, lấy trẻ em làm trung tâm, thông qua một hệ thống được điều phối tốt dưới sự dẫn dắt của Nhà nước.