Khó tìm việc vì thiếu kinh nghiệm thực tế
Chị Nguyễn Linh Chi, 22 tuổi, quê Thanh Hóa đã tốt nghiệp chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Lao động và Xã hội) với tấm bằng loại khá. Suốt 4 năm đại học, chị Chi luôn tin rằng chỉ cần học tập chăm chỉ và đạt kết quả tốt, cơ hội việc làm sẽ rộng mở. Tuy nhiên, hành trình tìm việc sau tốt nghiệp khiến nữ cử nhân trẻ sớm nhận ra khoảng cách lớn giữa lý thuyết trên giảng đường và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Trong hơn 2 tháng sau khi tốt nghiệp đại học, chị Chi gửi hồ sơ tới 15 ngân hàng và công ty tài chính nhưng chỉ nhận được vài lời mời phỏng vấn và đều bị từ chối với lý do chưa có kinh nghiệm làm việc thực tế.
“Nhà tuyển dụng hỏi tôi đã từng tiếp xúc với hồ sơ tín dụng, xử lý số liệu tài chính hay sử dụng phần mềm kế toán trong môi trường doanh nghiệp chưa. Tôi mới chỉ được học qua giáo trình và bài tập mô phỏng nên khá lúng túng…”, chị Chi chia sẻ.
Theo chị, kỳ thực tập cuối khóa kéo dài gần hai tháng chủ yếu là nhập liệu, sắp xếp chứng từ và hỗ trợ hành chính. Quãng thời gian này cũng chưa đủ để giúp chị Chi hiểu rõ quy trình công việc của một nhân viên ngân hàng thực thụ.
“Nhìn bạn bè lần lượt đi làm, còn mình vẫn ở nhà chờ đợi, em bắt đầu nghi ngờ liệu bản thân có thực sự đủ năng lực hay không…”, chị Chi nói.
Anh Trần Quốc Minh (24 tuổi), tốt nghiệp ngành Công nghệ thông tin tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, cũng mất nhiều tháng loay hoay trước khi tìm được công việc đúng chuyên môn. Dù nắm chắc kiến thức về lập trình và hệ thống phần mềm, anh Minh liên tục bị loại ở các vòng phỏng vấn vì thiếu dự án thực tế và kinh nghiệm làm việc nhóm.
“Nhà tuyển dụng yêu cầu tôi trình bày những sản phẩm đã tham gia, cách xử lý lỗi và phối hợp với đồng nghiệp. Tôi chỉ có vài bài tập lớn ở trường nên không thể chứng minh năng lực một cách thuyết phục”, anh Minh kể.
Sau nhiều lần thất bại, Minh chủ động tham gia các dự án mã nguồn mở, nhận làm cộng tác viên và xây dựng sản phẩm cá nhân để hoàn thiện hồ sơ. Ba tháng sau, anh mới chính thức được nhận vào vị trí lập trình viên thử việc.
Phải tận dụng cơ hội
Theo TS. Phạm Thanh Huyền, giảng viên khoa Báo chí Trường Cao đẳng Truyền hình, sinh viên, lao động trẻ không thể có ngay kinh nghiệm nghề nghiệp sâu chỉ sau vài năm học.
“Kinh nghiệm là quá trình tích lũy qua thời gian, qua va chạm thực tế và cả áp lực công việc thật. Nhà trường không thể thay thế hoàn toàn môi trường lao động, nhưng có trách nhiệm là có đủ điều kiện để sinh viên tiếp cận nghề nghiệp sớm nhất có thể”, TS. Huyền chia sẻ.
Theo bà Huyền, với đặc thù đào tạo các ngành báo chí, truyền thông và quay phim, nhà trường tổ chức nhiều hoạt động mang tính “thực chiến” như sản xuất chương trình, tác nghiệp hiện trường, tổ chức sự kiện, thực hiện sản phẩm truyền thông, tham gia các cuộc thi nghề nghiệp và các dự án phối hợp với cơ quan báo chí, doanh nghiệp…
“Dù được tạo nhiều cơ hội trải nghiệm, sinh viên vẫn khó có được bề dày kinh nghiệm như người đã đi làm nhiều năm. Điều quan trọng không phải là các em phải biết hết khi ra trường, mà là có nền tảng chuyên môn vững, tư duy nghề đúng, khả năng học hỏi nhanh và tinh thần thích nghi cao”, TS. Huyền nhấn mạnh.
Để rút ngắn khoảng cách với thị trường lao động, TS. Huyền cho rằng trước hết chính sinh viên phải chủ động tận dụng mọi cơ hội thực hành mà nhà trường tạo ra.
“Những sinh viên dám nhận việc khó, tích cực đi làm thực tế, làm thêm đúng chuyên môn thường tiến bộ rất nhanh. Ngược lại, nếu chỉ học để hoàn thành môn học các em sẽ gặp nhiều bất lợi khi tìm việc”, bà Huyền nói.
Theo TS. Huyền, bên cạnh nỗ lực của sinh viên, các nhà trường cần tiếp tục đẩy mạnh mô hình đào tạo gắn với thực tiễn, tăng cường kết nối với doanh nghiệp. Doanh nghiệp cũng nên có cái nhìn đồng hành hơn với sinh viên mới tốt nghiệp.
“Các em có thể chưa nhiều kinh nghiệm, nhưng nếu có nền tảng tốt, thái độ cầu thị và khả năng thích nghi, hoàn toàn có thể trở thành nguồn nhân lực chất lượng trong tương lai”, TS. Huyền nhận định.
