Lương giáo viên và những rào cản ít người biết

Lương giáo viên không dễ cao ngất ngưởng

Cô Hằng, giáo viên THCS tại Thanh Hóa có thâm niên trong nghề gần 28 năm. Với mức lương hiện tại khoảng 16,5 triệu (đã bao gồm tất cả các phụ cấp) - cô Hằng nói, chưa phải là cao.

Giải thích, giáo viên này cho rằng, cách đây 28 năm, lương khởi điểm của cô chỉ khoảng 200.000 đồng/tháng. Khi được bổ nhiệm giáo viên THCS hạng III, mức lương của cô cũng chưa được cải thiện nhiều. Qua hàng chục năm công tác, giữ hạng, cùng nhiều điều kiện về bằng cấp, chứng chỉ, thành tích, cách đây 4 năm, cô mới được thăng hạng lên giáo viên THCS hạng II.

"Từ hạng III lên hạng II, thu nhập của tôi mới cải thiện. Trước kia, bao nhiêu năm lương chỉ loanh quanh mốc 10 triệu. Mức lương cao ngất ngưởng thường gắn với giáo viên hạng I. Nhưng để lên hạng I là cả hành trình dài "vượt vũ môn" mà ít người làm được" - cô Hằng nói.

Trước thông tin cải cách tiền lương, cùng hàng loạt các đề xuất mới về phụ cấp, hệ số đặc thù,... cô Hằng nhẩm tính, tổng thu nhập của cô từ 16,5 tăng lên khoảng 20 triệu đồng/tháng. Còn với giáo viên mới vào nghề, mức thu nhập từ hơn 6 triệu có thể lên mức 8-9 triệu/tháng.

"Nhìn chung, mức lương này vẫn chưa đủ trang trải cuộc sống với những thầy cô mới vào nghề. Những người thâm niên lâu năm như tôi tưởng là cao, nhưng khi so với các ngành nghề khác, không đáng kể.

Chúng tôi vẫn nói đùa với nhau, đã có 3 lần tăng lương, nhiều lần cải cách, nhưng chỉ trên Facebook, tivi. Đã sang năm 2026, nhưng lương vẫn vậy" - cô Hằng bày tỏ.

88% nhà giáo đang xếp lương thấp hơn viên chức các ngành, lĩnh vực khác

Rất nhiều những bất cập trong chính sách tiền lương cho nhà giáo cũng đã được Bộ GDĐT nêu rõ: Việc xếp lương của nhà giáo thực tế không như chủ trương mà Đảng đã xác định gần 30 năm qua: Lương của nhà giáo hiện chưa được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp, thậm chí đa số nhà giáo đang xếp ở thang lương thấp hơn.

12% nhà giáo được xếp lương theo 3 nhóm: A1 – A2.1 – A3.1, nhưng gần như 100% viên chức các ngành, lĩnh vực khác đang xếp lương theo 3 nhóm này.

Trong số đó, chỉ có tối đa 1,17% nhà giáo cao cấp (hạng I) được xếp thang lương cao nhất (gồm A3.1 và A3.2), trong khi ngành khác đều có tối đa 10% viên chức được xếp thang lương A3.1.

Bộ GDĐT dẫn số liệu thống kê 88% nhà giáo đang xếp lương thấp hơn viên chức các ngành, lĩnh vực khác: 88% nhà giáo có thể được hưởng hệ số lương cao nhất là 6,78 (bậc cao nhất của thang lương A2.1); trong khi viên chức các ngành khác có thể được hưởng hệ số lương cao nhất là 8,0 (bậc cao nhất của thang lương A3.3, cao hơn gấp khoảng 1,18 lần).

Trong khi đó, trừ viên chức ngành y tế và khoa học – công nghệ, viên chức các ngành khác chỉ yêu cầu trình độ đào tạo đại học ở cả 3 hạng và cũng không yêu cầu hạng cao nhất phải xây dựng chính sách như chuyên viên cao cấp.

Đáng chú ý, 100% giáo viên mầm non đang xếp lương thấp nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp, trong đó:

Hệ số khởi điểm của giáo viên mầm non hạng III là 2,10 trong khi các chức danh hạng III của viên chức ngành khác khác là 2,34 (cao gấp khoảng 1,11 lần);

Hệ số khởi điểm của giáo viên mầm non hạng II là 2,34 trong khi các chức danh hạng II của viên chức ngành khác khác là 4,4 (cao gấp khoảng 1,88 lần);

Hệ số khởi điểm của giáo viên mầm non hạng I là 4,0 trong khi các chức danh hạng I của viên chức ngành khác khác là 6,2 (cao gấp khoảng 1,55 lần);

Hệ số lương cao nhất mà giáo viên mầm non có thể được hưởng là 6,38, trong khi hệ số lương cao nhất mà viên chức ngành khác có thể được hưởng là 8,0 (cao gấp khoảng 1,25 lần).

Theo Bộ GDĐT, nhà giáo mới vào nghề trong 5 năm công tác đầu chỉ được hưởng lương theo hệ số lương và phụ cấp ưu đãi, chưa có phụ cấp thâm niên nên tổng thu nhập vẫn còn thấp, do đó, còn có khoảng cách chênh lệch xa so với giáo viên lâu năm dù các nhiệm vụ cơ bản như nhau.

Mức lương thấp nhất của giáo viên mầm non khoảng 6,6 triệu đồng, giáo viên tiểu học khoảng 7,3 triệu đồng, giáo viên trung học cơ sở (THCS), THPT, dự bị đại học khoảng 7,1 triệu đồng; có khoảng cách quá xa so mức lương cao nhất của nhà giáo, tương ứng lần lượt là 20,6 triệu, 24,6 triệu, 28,5 triệu và 30,5 triệu; thấp hơn mức lương trung bình 7,7 triệu đồng của người lao động năm 2024.

Từ 1.1.2026, khi Luật Nhà giáo có hiệu lực, lương của giáo viên sẽ được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp. Dù vậy, để đảm bảo tính thực thi, Bộ GDĐT đang gấp rút xây dựng hàng loạt các thông tư, nghị định như: Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà giáo; Nghị định quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp, chính sách hỗ trợ, thu hút đối với nhà giáo; Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức ngành Giáo dục,...

Từ những vướng mắc, bất cập về chính sách tiền lương trên, đội ngũ nhà giáo kỳ vọng, chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp đối với nhà giáo sớm được thông qua, đi vào cuộc sống để họ yên tâm công tác, gắn bó với nghề.